Nieuwe regels inzake voordelen in natura en btw
Zoals aangekondigd in de pers is er op 25 oktober 2011 een Beslissing gepubliceerd door de btw-administratie (Beslissing nr. ET 119.650 van 20 oktober 2011) omtrent de toepassing van de nieuwe btw-aftrekregeling inzake bedrijfsmiddelen (artikel 45, §1 quinquies en artikel 19, §1 WBtw) die in werking zijn getreden op 1 januari 2011.
Voortaan stelt het basisprincipe dat ingeval van een gemengd beroepsmatig/privégebruik van een bedrijfsmiddel (onroerende goederen, bedrijfswagen, mobiele telefoons, laptop, iPad, ... in eigendom) het recht op aftrek moet worden beperkt tot het effectief beroepsmatig gebruik. Ingevolge dit nieuwe principe zal er wel geen btw meer afgedragen moeten worden op het eigenlijke (gratis) privégebruik.
Tot eind december 2010 werd de gratis terbeschikkingstelling van een bedrijfsmiddel door een bedrijf aan een werknemer, bestuurder of zaakvoerder gelijkgesteld met een belastbare dienst onderworpen aan btw. Er gold dus in principe een volledig recht op aftrek van btw bij de aankoop of de huurprijs ervan mits toepassing van de geldende aftrekbeperkingen, zoals bijvoorbeeld voor personenwagens. Anderzijds werd btw geheven over de waarde van het voordeel van alle aard, meestal zoals dit werd vastgesteld op het vlak van de inkomstenbelastingen.
Sinds 1 januari 2011 is het btw-regime gewijzigd. De aftrek van de btw op de aankoop van de bedrijfsmiddelen, zoals bedrijfswagens, bestemd voor gemengd gebruik (noteer daarbij dat woon-werkverkeer ook wordt beschouwd als privégebruik) moet onmiddellijk worden beperkt tot het beroepsmatig gebruik. Voor auto's moet de vaststelling van het beroepsmatig gedeelte in principe gebeuren op basis van de effectief gereden kilometers. Dit vergt dus een kilometeradministratie per voertuig!
Indien daarbij het beroepsmatig gebruik meer is dan 50%, kan er toch maar 50% btw in aftrek worden gebracht. Indien het beroepsmatig bijvoorbeeld slechts 40% bedraagt, zal enkel 40% in aftrek worden gebracht. Anderzijds zal er wel geen btw meer verschuldigd zijn op het voordeel van alle aard, zoals weerhouden voor inkomstenbelastingen. Jaarlijks moet daarenboven het gebruik worden opgevolgd waarbij er mogelijks een herziening van de oorspronkelijk in aftrek genomen btw moet worden doorgevoerd (in het voor- of nadeel van de btw-belastingplichtige).
Voor de wagens die worden geleased (en dus geen bedrijfsmiddel vormen) en andere bedrijfswagengerelateerde kosten zal de betaalde btw eveneens enkel in aftrek kunnen gebracht in functie van de beroepsmatige verplaatsingen, met wederom een maximale aftrek van 50%. Ook hier geldt de vaststelling op basis van de effectief gereden kilometers. De forfaitaire raming van de privékilometers zoals die gelden voor de vaststelling van de voordelen van alle aard voor inkomstenbelastingen (cf. 5000 – 7500 km) wordt niet langer weerhouden. Weerom dient geen btw meer te worden afgedragen op het voordeel van alle aard.
Wij vestigen er uw aandacht op dat de nieuwe regels niet gelden wanneer er effectief een vergoeding wordt betaald voor het gebruik van het bedrijfsmiddel. Hier rijst wel het probleem dat in de relatie vennootschap – werknemer/bestuurder/zaakvoerder de vergoeding moet steunen op een "normale waarde". Een forfaitaire raming zoals op het vlak van inkomstenbelastingen zal doorgaans derhalve niet toereikend zijn.
Voor de voertuigen die werden aangekocht vóór 1 januari 2011 blijft de oude regeling van toepassing. Er moet dus geen herziening worden verricht van de oorspronkelijk in aftrek gebrachte btw. Ook blijft er btw verschuldigd over de terbeschikkingstelling van de wagen. De af te dragen btw blijft echter beperkt tot het gedeelte van het privégebruik dat 50% overschrijdt, maar dient wel te worden berekend op basis van de werkelijk gereden kilometers. Ook zal het recht op aftrek van btw ten aanzien van onderhoudskosten, benzine, enz. worden beperkt tot het effectief beroepsmatig gebruik.
Kortom, de nieuwe maatregelen kunnen leiden tot een aanzienlijke verhoging van de btw-kost op de gratis terbeschikkingstelling van goederen. Bovendien zal de raming van het effectief privégebruik van de bedrijfswagens een verregaande administratie vergen.
Onzekerheid bestaat daarnaast omtrent de wijze van vaststelling van het privégebruik voor bijvoorbeeld mobiele telefoons, laptops, enz... waardoor dit in de praktijk wellicht vaak het voorwerp van onderhandelingen met de btw-administratie zal vormen.
Wij hebben tevens vernomen dat er omtrent de vaststelling van het beroepsmatig/privégebruik al gesprekken worden gevoerd door diverse beroepsverenigingen en drukkingsgroepen en de administratie teneinde de administratieve impact bij de belastingplichtigen te beperken. Ook zou er een nadere toelichting komen omtrent het concept "normale waarde".
Het bovenstaande is slechts een summiere weerslag van de belangrijkste elementen uit de nieuwe beslissing. U kan steeds de leden van ons Centre of Competence btw of uw gebruikelijke BDO aanspreekpunt contacteren teneinde de impact van deze nieuwe maatregelen voor uw bedrijf concreet vast te stellen.
Namens het BDO Centre of Competence btw
- Erwin Boumans
- Bart Beheydt
- Brigitte Braeckmans
- Isabelle Granata